Tiltak på jordet mot sporer

mai 16, 2011 at 6:59 am 2 kommentarer

Av Åse

Om nokre dagar skal vi ha eit mini-kurs for entreprenørar som driv med slått, pressing og pakking av rundballar i Nord-Gudbrandsdal.  Sporer i fôret er eit aktuelt tema å ta opp da, så eg begynte å sjå litt i Fagleg Rapport 2010 om korleis situasjonen er.  Det er utruleg store skilnader rundt i landet når det gjeld anaerobe sporer.  På landsbasis var andelen i 2. og 3.klasse for sporer på 3,55 %, medan variasjonen mellom produsentlaga var frå 0 til 17 % !!

Eg lurer veldig på kvifor skilnadane er så store … Har det med vêret å gjera ?  bratte og travalege jorder ? ulik bruk av møkk på grasmarka ? vånd ? hausteteknikk ?  Det veit vi sjølvsagt lite om.  Men sporeproblema skriv seg fyrst og fremst frå forurensing av grovfôret. Derfor er det viktig med gode tiltak ute på jordet og i innhaustinga for å forebygge dette, og i prinsippet dreier det seg om to ting:

1.  Unngå at fôret blir forurensa med sporehaldig jord og husdyrgjødsel

2.  Unngå at sporer som likevel blir med på graset går over i aktiv form og formerer seg i siloen eller i rundballane.

Nokre praktiske tiltak for å unngå sporer i fôret er da:

  • Sørge for jevn overflate på jorda, og gode tiltak mot vånd
  • Riktig bruk av husdyrgjødsla, helst blande den ut med vatn. Graset bør vera i vekst, men ikkje langt. Spreiing i overskya vêr er best, og regn eller vatning like etterpå…..
  • Stubbehøgde min. 10 cm, særleg viktig under råe forhold.
  • Unngå at jord og møkk blir ”sparka opp” i fôret med feil innstilt rive eller  for låg pickup på hausteutstyret.
  • Riktig dosering av effektive ensileringsmiddel
  • Rask innlegging, hard pakking og press på siloen, rask innpakking av rundballar.
  • I rundballar : Fortørking til 35 – 40 prosent tørrstoff om mogleg.

    Kretsløpet til sporene.

 

Valg av ensileringsmiddel er viktig.  I tårnsiloar og innebygde plansiloer er berre syremidla aktuelle; ikkje Kofasil-produkta av helsemessige grunnar. På direkte-hausta eller svakt fortørka materiale er Ensil1-Na, GrasAAT Lakto og Forsil mest aktuelle. Desse er dei mest effektive til å få rask pH-senking, og når vi kjem under ca. 4,2 slutter smørsyre-bakteriene å formere seg.  Biologiske middel er mindre effektive i denne jobben.  Ved fortørking til  25% tørrstoff og meir vil Pluss-variantene av syremidla kanskje vera enda betre.  Dei har ein hemmande effekt på mugg og gjær og er sjølvsagt også aktuelle på lågare tørrstoffnivå, men da må ein dosere sterkare sidan dei har svakare syreverknad. 

I rundballar kan Kofasil-produkta vera eit alternativ til syremidla – særleg ved stutt tid mellom pressing og pakking av ballane.  Kofasil-produkta inneheld kjemikalier som til ein viss grad kan inaktivere smørsyresporer direkte, men dei sørger ikkje for den same effektive pH-senkinga som syremidla.    

 Vi håpar at lesarar av bloggen som har erfaring med effektiv løysing av sporeproblem vil fortelja på bloggen om tiltaka som gav resultat !

Advertisements

Entry filed under: Grovfôr og ensilering. Tags: , , .

Strukturrikt og energifattig fôr- hva skal man med det? Tilskot av organisk selen til mjølkekyr

2 kommentarer Add your own

  • 1. Hans Lindberg  |  mai 16, 2011, kl. 9:14 am

    Hej Åse

    I sverige har vi i stort sett samma råd som er när det gäller rådgivning om sporer. Ett problem som vi hade förra året och som vi säkert kan få även i år är jordhögar som har orsakats av sork (Tror at det norsk ordet är vole). Jordhögar från sork kan ju bli rätt höga och det är risk att man får in jord även om man har en stubbhöjd på 10 cm. De år vi har problem med sork, brukar en del lantbrukare välta (platta till jordhögarna) med en vält (rollover ?) tidigt på våren. Jag har inte sett några försök som bekräftar att åtgärden ger resultat, men de lantbrukare som använder metoden är nöjda. Mvh/Hans L

    Svar
  • 2. Åse Flittie Anderssen  |  mai 16, 2011, kl. 9:22 am

    Hei Hans.
    «Sork» tror jeg må være det samme som vi kaller vånd., en slags jordrotte. Og de herjer fælt i enkelte bygder her i Gudbrandsdalen. Så det å tromle (=rollover ?) kan nok være en idê. Ellers skal det kanskje hjelpe litt å fornye enga ofte. Noen bønder sier at vånd ikke liker raigras, men her er det i kke klima for annet enn ettårig raigras iallfall. Ellers driver den lokale avdelinga av Norsk Landbruksrådgivning ganske aktivt med å teste ut ulike tiltak mot vånd, utan at det er funnet noen vidunder-middel enda.Vi har hatt et par veldig kalde vintre nå og hadde håpet at vånden frøs ihjel, men det gjorde den ikke…
    Hilsen Åse

    Svar

Legg igjen en kommentar

Fyll inn i feltene under, eller klikk på et ikon for å logge inn:

WordPress.com-logo

Du kommenterer med bruk av din WordPress.com konto. Logg ut / Endre )

Twitter picture

Du kommenterer med bruk av din Twitter konto. Logg ut / Endre )

Facebookbilde

Du kommenterer med bruk av din Facebook konto. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer med bruk av din Google+ konto. Logg ut / Endre )

Kobler til %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Arkiv


%d bloggers like this: